Spor Tercümanlığının Geçmişi ve Şimdiki Durumu

5 January 2025

Bu form spor tercümanlarına ithafen yapılmıştır. Form’un amacı spor tercümanlarına göre mesleklerinin geçmişteki ve şimdiki durumu ne haldedir, gelişen teknoloji; değişen etik değerler, kültürler mesleği nasıl etkilemiştir sorularını cevaplamak içindir.

///

Kısaca kendinizi tanıtır mısınız?

2011’den bu yana çoğunlukla bu alanda uluslarası organizasyonlarda sözlü ve yazılı çeviri yapıyorum.

///

Spor tercümanlığı mesleği sizce yıllar içinde nasıl değişti?

Önceleri daha çok futbol ön plandaylen, olimpik seviyedeki organizasyonların ülkemize gelmesiyle diğer spor dallarında yaygınlaşmaya başladı.

///

Geçmişte spor tercümanlarının karşılaştığı en büyük zorluklar nelerdi? Bugün bu zorluklar ne yönde değişti?

Özellikle futbol çevirisinde, futbolun, futbolcunun ve takımının üzerindeki baskı, holiganlık gibi tutumlardan dolayı, çeviri yaparken aynı baskıyı siz kendiniz de üzerinizde hissedebiliyorsunuz. Olası linç girişimine sebep olabilecek bir soruyu cımbızlamadan aktardığınızda, veya benzer şekilde kendiniz insanlık hali calı yayında yanlış bir ifade kullandığınızda, işin zorluğu sonraki süreçte, futbolcuya, hakeme, takıma uygulanan linçe siz de maruz kalabilirsiniz. İşin böyle bir riski olduğunu göz önünde bulundurup, maksadının dışına çıkmayacak şekilde duruma müdahale etmek zorundasınız diye düşünüyorum kanımca. (Tabi, göreviniz, çevirisini yaptığınız kişiyi, olduğu gibi çevirip, hatta sansasyon yaratmak üzere organize edilmiş bir iş değilse.)

///

Spor etkinliklerinde çalışma şartları (örnek olarak basın toplantıları, canlı yayınlar, Zoom görüşmeleri) geçmişte nasıldı? Şu anda nasıl?

2011’den beri yapıyorum. Bu işi severek yapıyorum. Misafirperverlik, yardımseverlik gibi erdemleri taşıyan bir insan, ilgili sorumluluk aldığı kişi veya kuruma, organizasyon başladığı günden sonlanana ve uçaklarına bindirip yola koyulana kadar, kendini yabancı bir ülkede değil evinde hissettirebilmek adına en zor işleri de zevkle yapar. Ben bu işte bir zorluk olduğunu düşünmüyorum.

///

Geçmişte spor terimlerinin çevirisi nasıl yapılıyordu? Şu anda terminolojiye erişim ve kullanımda bir değişim oldu mu?

Geçmişte daha dikkatsiz kullanılıyordu. Şu anda da çok dikkat edildiğini düşünmüyorum. Ben kendim corpusa, uluslararası kullanımına ve devlet kurumlarının nasıl kullandığına bakarak en doğru olanı kullanmaya özen gösteriyorum.

///

Spor tercümanlığı sırasında dilsel veya kültürel zorluklar geçmişte nasıl aşılırdı? Bugün bu zorluklarla nasıl başa çıkıyorsunuz?

İşindeki tecrüben, yıllanmışlığın ve ilgili contextlerde bizzat fiziksel olarak bulunmuş olup olmadığın da, önünde aşılması gereken bir zorluk olarak her zaman olacak. Çeviride mutlak doğru olmadığı gibi, tıpkı doktorluk yapacak insan bedenini kesip biçecek bir tıp fakültesi öğrencisi gibi idrak ederek öğrenmeye çalıştığı aldığı yükseköğrenimin üzerine, staj, volunteering, uluslararası tecrübe kazanabileceğin her türlü imkanı kullanarak, çokça kendinden fedakarlık yaparak, ve hiçbir zaman “ben artık oldum” demeyerek, zorlukları aşmaya çalışıyorum.

///

Geçmişte teknolojik imkanlar tercümanlık işini nasıl etkiliyordu? Bugün teknolojinin rolü nedir?

Yazılı çeviride zaman kazandırabilir.

///

Geçmişte spor tercümanlarının medyadaki görünürlüğü ve değeri nasıldı? Şimdi toplum ve medya sizi nasıl değerlendiriyor?

Kamera önündekiler kadar görünürlüğü olduğunu düşünmüyorum. Ama, çevrenizdeki, yıllarca bu alanda iştigal ettiğinizi bilen insanlar görünürlüğünüze katkıda bulunuyor.

///

Geçmişte spor tercümanlığının geleceği hakkında ne düşünüyordunuz? Bugün bu geleceği nasıl görüyorsunuz?

Yabancı dilde yayın yapan ulusal medya kuruluşlarının sayısı arttı, buralarda bir gelecek görülebilir. Ama o kuruluşlarda çalışacak uzmanlığa erişmek de, o kadar kolay olmayacaktır. Sabır, tecrübe ve yıllanmışlık gerekiyor.

///